ヴェネチア・ビエンナーレ日本館が観客賞の辞退を表明。投票の不公平性と辞任した国際審査員団へ連帯
- TEXT BY ARTNEWS JAPAN
第61回ヴェネチア・ビエンナーレの日本館出品作家、荒川ナッシュ医が、来場者投票で決まる「ヴィジターズ・ライオン賞」の選考辞退を表明した。会場の立地による投票機会の格差と、辞任した国際審査員団への連帯を理由に挙げた。

11月22日まで開催中の第61回ヴェネチア・ビエンナーレ国際美術展で、日本館の出品作家、荒川ナッシュ医が、来場者投票で決まる「ヴィジターズ・ライオン賞(Visitors’ Lions)」の選考対象から日本館を外すよう求めた。11月13日、日本館の共同キュレーターを務める高橋瑞木、堀川理沙と連名で声明を発表した。
同展では例年、国際審査員団が最高賞の金獅子賞などの受賞者を選ぶ。今回の審査員5人は、2026年4月23日に公開した声明で、国際刑事裁判所(ICC)で人道に対する罪に問われている指導者がいる国を審査対象から外す方針を示した。声明は国名を挙げていなかったが、参加をめぐって抗議が起きていたイスラエルとロシアを念頭に置いたものと受け止められ、波紋を呼んだ。審査員団は4月30日、先の声明を踏まえ、全員が辞任したと発表した。
辞任を受け、主催者は来場者投票によるヴィジターズ・ライオン賞を新設。賞は、国際企画展「In Minor Keys」の出品者と国別参加の2部門に設けられた。そして開幕日の5月9日には、企画展の出品者52組と一部の国別パビリオンの出品作家らが審査員団への連帯を表明し、選考対象から外すよう主催者に求めた。e-fluxで公開された声明には、アルフレド・ジャー、トゥアン・アンドリュー・グエン、オトボン・ンカンガ、ワリド・ラードのほか、日本から企画展に参加した嶋田美子とブブ・ド・ラ・マドレーヌらが名を連ねた。
日本館で「草の赤ちゃん、月の赤ちゃん」を発表している荒川ナッシュ医らは声明で、観客賞という考え方自体には賛同したうえで、辞退の理由を二つ挙げた。一つは、投票の公平性だ。来場者はジャルディーニとアルセナーレの両メイン会場に集中するが、国別パビリオンの半数以上は市内各所に点在しており、会場の立地によって票を得る機会に大きな差が生じると指摘した。もう一つは、辞任した国際審査員団と、先に選考対象から外すよう求めた作家や国別パビリオンへの連帯だ。声明は「私たちは、ガザとウクライナでの戦争に反対します」と結んでいる。
日本館の展示は閉幕日の11月22日まで通常通り続き、同日にはヴィジターズ・ライオン賞の結果が発表される。「草の赤ちゃん、月の赤ちゃん」の帰国展は2027年6月19日から9月20日まで、東京のアーティゾン美術館で開催される予定だ。


ドイツ館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

ドイツ館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

ドイツ館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

ドイツ館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

ドイツ館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

ドイツ館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

ドイツ館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

ドイツ館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

ドイツ館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN
オーストリア館の展示風景。Photo: ©Nicole Marianna Wytyczak
オーストリア館の展示風景。Photo: ©Nicole Marianna Wytyczak

オーストリア館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

オーストリア館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

オーストリア館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

オーストリア館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

ペルー館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

ペルー館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

日本館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

日本館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

日本館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

日本館の展示風景。Photo: Masaki Yato/ ARTnews JAPAN

日本館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

日本館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

日本館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

日本館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

韓国館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

韓国館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

韓国館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

韓国館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

韓国館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

韓国館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

韓国館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

オーストラリア館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

オーストラリア館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

ブラジル館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

ブラジル館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

ブラジル館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

ブラジル館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

ブラジル館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

ブラジル館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN
デンマーク館の展示風景。Photo: ARTnews

デンマーク館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

デンマーク館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

デンマーク館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

デンマーク館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

デンマーク館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

デンマーク館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

デンマーク館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

デンマーク館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

モロッコ館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

モロッコ館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

モロッコ館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

モロッコ館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

モロッコ館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

モロッコ館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

ウズベキスタン館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

ウズベキスタン館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

ウズベキスタン館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

ウズベキスタン館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

ウズベキスタン館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

イギリス館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

イギリス館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

イギリス館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

イギリス館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

イギリス館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

アメリカ館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

アメリカ館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

アメリカ館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

アメリカ館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

アメリカ館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

アメリカ館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

アメリカ館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

カナダ館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

カナダ館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

カナダ館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

ロシア館の外観(会期スタート後)Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

ロシア館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

ロシア館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

ロシア館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

スペイン館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

スペイン館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

スペイン館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

スペイン館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

スペイン館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

スペイン館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

スペイン館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

ポーランド館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

ポーランド館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

ギリシャ館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

ギリシャ館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

ギリシャ館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

ギリシャ館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

スイス館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

スイス館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

スイス館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

ベルギー館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

ベルギー館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

ベルギー館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN

ベルギー館の展示風景。Photo: Masaki Yato / ARTnews JAPAN